Grootste objectieve website voor
 complementaire en alternatieve geneeskunde

IOCOB

Home > Extra > Gezondheidscolumn > Discussie’s met adepten: heeft dat zin?

Discussie’s met adepten: heeft dat zin?

Share |

Schermafbeelding 2015-12-25 om 14.34.09Zijn discussies met adepten mogelijk? En zijn ze noodzakelijk? Heeft het zin te debateren met fervente voorstanders van aberrante ideeën? Of met tegenstanders van algemeen geaccepteerde visies?

We stellen deze vragen, omdat we de laatste maanden als experiment op FaceBook lid geworden zijn van een aantal groeperingen die afwijkende behandelingen voor o.a. kanker en chronische Lyme propageerden. Daarmee zetten deze groeperingen zich expliciet af tegen wat algemeen geaccepteerd wordt als zinvol en/of ondersteunen behandelingen die geheel buiten de mainstream geneeskunde liggen.

Subcultuur in FaceBook

Onze ervaring met diverse subgroepen op FaceBook is dat een normaal debat niet mogelijk is. Elke open vraag wordt beantwoord met een irrationele stellingname. Bijvoorbeeld: een deelnemer verwees naar een nieuwe op de GcMAF behandeling lijkende behandeling voor Lyme, gepropageerd door Professor Marco Ruggiero. Een snelle internet zoektocht leverde op dat deze hoogleraar geschorst was in Italie vanwege wetenschappelijke fraude, dat de hooggeleerde zelf aandelen in de behandeling had, en dat er geen enkel wetenschappelijk artikel de werkzaamheid van de behandeling bij Lyme ondersteunde. Voorwaar drie belangrijke rode vlaggen.

Het antwoord was: maar de professor kan toch gelijk hebben? De Grote Farma zal dit soort natuurlijke behandelingen wel niet willen hebben, dus ze zullen hem natuurlijke zwart maken. En bovendien: wat weet jij er nu van, jij hebt toch verstand van hele andere dingen?

Dezelfde structuur van de argumentatie troffen we aan in FaceBook groepen die Cannabis-olie ondersteunden (momenteel erg populair), Ozon therapie bij Kanker en Lyme, en CcMAF bij autisme.

Post-Normal Science

Silvio Funtowicz en Jerry Ravetz schrijven in hun hoofdstuk over post-normale wetenschap:

…if in some policy process the decision stakes are very high (as when an institution is seriously threatened by a proposed policy) then a defensive strategy will involve challenging every step of a scientific argument….

Het lijkt erop dat dit citaat veel aangrijpingspunten geeft. Mensen die een belief system hebben dat sterk afwijkt van de norm, zoals we hierboven illustreerden, voelen hun belief system sterk aangevallen als er kritische vragen gesteld worden. Vooral als ze geen verdediging hebben voor hun standpunten, zullen ze teruggrijpen op pseudo-argumenten. Elk wetenschappelijk feit (of sociaal feit) zal aangevallen worden, bijvoorbeeld dat er geen bewijs bestaat, of dat de hooggeleerde in kwestie hierboven aandelen heeft in wat hij probeert te verkopen zal verworpen worden. Dat de verwerping geen rationele verwerping is, spreekt voor zich.

Hoe complexer, of hoe meer belangen in het spel zijn, hoe meer de Post-Moderne Wetenschap gevraagd is

Hoe complexer, of hoe meer belangen in het spel zijn, hoe meer de Post-Moderne Wetenschap gevraagd is.

Funtowics en Ravetz zijn echter beide sterk voorstander van het incorporeren van de visie van het publiek in de wetenschap, daar waar de wetenschap complex wordt, en daar waar het gaat om grote belangen. Ze hebben dat mooi neergezet in een bekende grafiek, die de basis vormt van de post-normale wetenschap die ze steunen: hoe meer belangen er in het spel zijn, of hoe meer de problematiek complex is (milieu wetenschappen, chronische Lyme) hoe meer de wetenschap zich dient af te spelen in het PostModerne discours, dat ze post-normale wetenschap noemen. (Normaal was de autoritaire wetenschap, waar alleen wetenschappers zich mee bezig hielden).

Debat over wel of niet vaccineren

Stuart Blume van de Universiteit van Amsterdam zegt in zijn artikel (2006) ‘Anti-vaccination movements and their interpretations‘, dat met mensen die zich zo opstellen geen debat te voeren is, sterker nog, dat elk debat leidt tot een versterking van de irrationele positie die ingenomen is:

“In that way, to speak of them as a ‘social movement’, as many in the world of public health now do, precisely by stimulating theoretical reflection on their claims, may have the opposite effect to that intended.”

Het groeien van sociale subculturen op FaceBook die hun eigen discours ontwikkelen rond de behandelingen van kanker en andere aandoeningen zal leiden tot meer chaos. Vele roependen met alle hun eigen credo. Welke plaats we deze roependen moeten geven is vooralsnog niet makkelijk te bepalen. Het aangaan van een debat en het creëren van transparantie wordt in onze hedendaagse geneeskunde gezien als oplossing. Vooralsnog is de vraag of dat een reëel oplossing biedt.

Wetenschappelijk burger, de opkomst van het ‘Scientific Citizenship’

Elam en Bertilsson wezen op ‘The Emerging Dimensions of Scientific Citizenship’ en geven aan dat het de tijd is van een ‘‘New Deal’, between science and society’. Public Understanding of Science (PUS) is een nieuw hoofdstuk in de toegepaste wetenschap. Dat het PUS genoemd wordt is niet veelbelovend, maar ‘Ubi Pus Ibi Evacua’ zal hier niet kunnen gelden, noch helpen.

De auteurs stellen verder:

“Rather than simply correcting public opinion from a position of high authority, the new task for PUS is to help the public help itself in forming adequate opinions on controversial issues pertaining to science and technology.”

Dat dat een bijzonder lastige soort van Baron van Munchhausen opdracht is, wordt meteen duidelijk in het volgende citaat:

“Clearly, scientists alone cannot help publics discover what they think about science as no one would believe them capable of remaining neutral in this task”.

Elam en Bertilsson geven daarmee meteen aan dat in het populair-wetenschappelijke discours dat de kritische consument ontwerpt, de basis niet aangereikt kan worden door de wetenschappelijke instituties en de wetenschappers zelf, omdat er juist een vertrouwenscrisis bestaat. In ons onderzoek op FaceBoek ontwaarden we dit wantrouwen in sterke mate. Immers, IOCOB staat niet bekent als uitermate behoudend, en toch werden kritische vragen direct verworpen doordat deze vragen überhaupt niet passen bij het al aangenomen ‘alternatieve universum’ waarin de consument zijn wortels verankerd heeft.

Het probleem is nog convuluter, en de auteurs wijzen op de paradox:

“..the suspicion remains that those responsible for designing new public forums are ultimately doing so for their own purposes”.

Dit sluit ook aan bij onze bevindingen. Diverse propagonisten van aberrante visies hadden een eigen politieke agenda. Zo bijvoorbeeld op een Cannabis-olie forum. Daar had ik de discussie ingebracht dat Cannabis-olie niet de eerste keus is bij slaapstoornissen. Het argument waarmee dit van tafel geveegd werd, was: maar mij heeft het wel geholpen. Terecht merkte een mede FB gebruiker op dat de discussie gebiased was, omdat de FB groep leider zijn eigen Cannabis-olie trachtte te verkopen voor van alles en nog wat.

Uiteindelijk hebben de auteurs geen vertrouwen in het discours dat vorm krijgt door de wetenschappelijk burger:

PUS can be interpreted as engaging in research of its own, on new lines of demarcation between science and society which might work in future replacing an Enlightenment model, which is now recognized as more of a political liability than an asset.

Dit heeft ook grote impact op de medische wereld, want de patient-consument gaat in toenemende mate de onderzoeksagenda bepalen, daar werd al in 1999 door Calon op gewezen:

From being simply ‘sufferers’ and ‘victims’ … to which medical science can point when establishing the need for additional research funding, organized patient groups can start to redirect the collective research enterprise by initiating research of their own on ‘their’ disease, and threatening non- cooperation in relation to the research the established experts wish to pursue.

Bronnen:

2008: Post-Normal Science
Lead Authors: Silvio Funtowicz (other articles) and Jerry Ravetz (other articles)
Content Partner: International Society for Ecological Economics (other articles)
Article Topic: Ecological economics
This article has been reviewed and approved by the following Topic Editor: Robert Costanza (other articles)
Encyclopedia of Earth. Eds. Cutler J. Cleveland (Washington, D.C.: Environmental Information Coalition, National Council for Science and the Environment). http://www.eoearth.org/article/Post-Normal_Science

Blume, Stuart. Anti-vaccination movements and their interpretations, Social Science & Medicine 62 (2006) 628–642

Callon, Michel (1999) ‘The Role of Lay People in the Production and Dissemination of

Scientific Knowledge’, Science, Technology and Society 4(1): 81–94.

Elam, M., & Bertilsson, M. (2003). Consuming, engaging and confronting science. The emerging dimensions of scientific citizenship. European Journal of Social Theory, 6(2), 233–251.

December 2015, JHMKH

Berichten

  1. Riet Hartsuijker zegt:

    Ik probeer de waarde van IOCOB te doorgronden: is dit net zo”n club als de Vereniging tegen Kwakzalverij, die in mijn ogen te weinig argumenteert en te veel afkeurt?
    Ik zie wel meer argumenten, maar die kan ik niet altijd als juist beoordelen. Bijvoorbeeld: als iets beweerd wordt vanuit de complementaire geneeswijze hoek, en dat is niet bewezen volgens de reguliere wetenschappelijke wereld, dan wordt dat afgedaan als “klopt niet”. Echter, een wat voorzichtigere bewoording als :” Nog niet onderzocht, nog niet bewezen” is een meer neutrale beschrijving van de situatie.Het is toch de bedoeling om met ekaar in discussie te gaan? Nog een tweede idee (suggestie): vermijd woorden als “Aberrante visies” en “convuluter probleem”. Dit soort taalgebruik sluit n.l. jullie gewenste gesprekspartner uit i.p.v. dat jullie hen uitnodigt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *