Tekst overgenomen van www.neuropathie.nu
Er zijn in Nederland vermoedelijk 400.000 patienten die last hebben van een polyneuropathie. Wat is dat? Een neuropathie is een aandoening waarbij de lange zenuwen naar de benen, de voeten en de armen en handen minder goed functioneren. Vrijwel altijd begint deze stoornis van het functioneren in de voeten. Je merkt dan allereerst op dat het gevoel in de voeten minder wordt, bijvoorbeeld alsof je op zand loopt, of alsof je op wolken loopt. Het gevoel van een sok die je aanhebt, of een handschoen. Alsof je niet meer goed de omgeving kan aftasten. Deze gevoelsstoornis is vrijwel altijd symmetrisch, dat wil zeggen zowel links als rechts voel je veranderingen van wat je gewend bent. En langzaamaan kruipt de aandoening naar boven, eerst alleen voet, en dan onderbeen tot aan de knie. De handen volgen meestal wat later. Maar niet alleen het gevoel kan gestoord zijn, ook kan de spierkracht verminderd zijn.
Naast gevoelsstoornissen kunnen ook pijnen lastig zijn. Die pijnen kunnen brandend zijn, of anderszins gemeen, alsof je op prikkeldraad loopt, of over brandnetels. Dat allemaal hebben we onze patienten horen vertellen. Als een enkele zenuw aangedaan is, spreekt men van een mononeuropathie (mono = één), als er meerdere zenuwen getroffen zijn, dan is de term polyneuropathie.
Kachten en symptomen
Er kunnen vele klachten en symptomen optreden: vanuit het gevoel en vanuit de spierkracht. Het gevoel: dove gevoelens, prikkelingen, tintelingen, veranderde gevoelens van tast en warmte, pijnen en zelfs evenwichtsstoornissen. Klachten van de spieren zijn: krampen, afname van de spierkracht, vreemde kriebelende bewegingen in de spieren en dunner worden van spieren.
Definitie
Het is altijd goed om een definitie te geven van een aandoening, en we sluiten ons aan bij de definitie die in Nederland door een speciale werkgroep op dit gebied gemaakt is:
Polyneuropathie is een symmetrische aandoening van perifere zenuwen, die wordt gekenmerkt door sensibele en/of motorische afwijkingen die in de regel distaal meer dan proximaal en aan de benen meer dan aan de armen aanwezig zijn. Bij een polyneuropathie zijn per definitie meerdere zenuwen betrokken.
Oftewel: polyneuropathie is een aandoening van de lange zenuwen in de armen en de benen, links vergelijkbaar met rechts, waarbij zowel gevoelsstoornissen kunnen voorkomen als krachtvermindering, vooral aan de uiteinden van de benen en minder aan de armen.
Oorzaken: van liefde tot suiker
Er zijn allerlei oorzaken voor het krijgen van een neuropathie. dat gaat van vitamine B12 tekort, vitamine B6 teveel, overmaat van alcohol, suikerziekte tot en met erfelijke aandoeningen. Een romantische oorzaak bestaat ook: de verlamming van de verliefden, de 'paralysie des amoureux', een aandoening die natuurlijk door de Fransen ontdekt is...Als je een met een slapende arm wakker wordt na een mooie nacht, omdat je geliefde in je armen in slaap gevallen is. Meestal is de behandeling daarvan simpel..
Als een neuropathie veroorzaakt wordt door een tekort aan een vitamine, of een chronisch teveel (te enthousiast vitamine-supplementen geslikt..!) dan is de behandeling gemakkelijk en duidelijk. Of het tekort aan vitamine bijleveren, of het teveel stoppen.
Was het maar altijd zo simpel. Bij het merendeel van de neuropathie-vormen is de oorzaak lastig te behandelen. De meest voorkomende oorzaak van neuropathie, suikerziekte, is in principe moeilijk behandelbaar. Je zou denken dat bij een optimale behandeling van de suiker de neuropathie ook beter wordt, maar dat is niet zo. De diabetische neuropathie is in wezen niet goed behandelbaar door een optimale behandeling van de suiker.
Als we de indeling van de oorrzaken volgens de moderne geneeskunde volgen, krijgen we polyneuropathie door:
- Tekorten (bijvoorbeeld vitamine tekorten)
- Vergiftigingen (bijvoorbeeld teveel vitamine)
- Stofwisselingsstoornissen (suikerziekte)
- Erfelijke stoornissen (HMSN I en II en het syndroom van Déjerine Sottas)
- Infecties (AIDS)
- Auto-immuunziekten, de ontstekingspolyneuropathie (Guillain-Barré ) en
- Onbekende oorzaken (CIAP)
Na de diabetische neuropathie zijn de zogenaamde idiopathische polyneuropathie en de CIAP, de erfelijke polyneuropathie, de ontstekingspolyneuropathie en de polyneuropathie bij overmatig alcoholgebruik of door geneesmiddelen de meest voorkomende oorzaken van polyneuropathie.
De belangrijkste risicofactoren voor polyneuropathie zijn: diabetes, overmatig alcoholgebruik en het gebruik van medicijnen die giftig voor de zenuwen zijn (zoals anti-kanker middelen). Bijna de helft van de patiënten met een polyneuropathie heeft diabetes. Daarom gaan we allereerst in op deze vorm van polyneuropathie.
De diabetische polyneuropathie
Deze vorm van polyneuropathie komt dus het meeste voor. De kans op een diabetische polyneuropathie neemt toe met het aantal jaren dat de patiënt suikerziekte heeft, en met een slechte suikerregeling en met de aanwezigheid van andere stoornissen, zoals nierproblemen en oogproblemen.
In Nederland zijn ongeveer 450.000 patiënten met diabetes. Ongeveer 20% heeft een polyneuropathie, dat is dus bijna 100.000 patiënten! De diabetische polyneuropathie wordt in het verloop van de tijd gekenmerkt door een langzaam progressieve, symmetrische, vermindering van het gevoel en vermindering van de spierkracht, waarbij soms sprake is van ernstige pijnen, die ook asymmetrisch kunnen zijn.
De neuropathie door anti-kanker middelen
Medicamenten die een zognaamde toxische polyneuropathie kunnen veroorzaken zijn anti-kanker middelen zoals vincristine, paclitaxel (Taxol®) en cisplatine. Hoe meer je van die stoffen in je lijf gekregen hebt, hoe groter de kans op beschadiging van de zenuwen.
Bij behandeling met die anti-kanker middelen vincristine, paclitaxel en cisplatinum krijgen veel patiënten een polyneuropathie die vooral van sensibele aard is, soms (bij vincristine en paclitaxel) met spierzwakte. De polyneuropathie ontstaat al snel na het starten van de chemokuren, neemt toe bij toenemende doseringen van die middelen en is progressief. Bij cisplatinum kunnen de afwijkingen ook nog na het stoppen van de kuur verder toenemen. Gelukkig is de polyneuropathie na anti-kankerkuren in het algemeen behandelbaar en herstelbaar. Soms herstelt zich de aandoening spontaan.
Pijnlijke neuropathie
Pijn kan bij uiteenlopende polyneuropathievormen voorkomen. Meestal vinden we pijn bij diabetische neuropathie. De aandoening hoeft dan niet aan beide zijden voor te komen, maar kan bijvoorbeeld aan een been voorkomen.
Behandeling pijnlijke neuropathie
Er zijn veel verschillende invalshoeken om pijnlijke neuropathie te behandelen. Bij het combineren van reguliere middelen en minder bekende middelen kan vaak een goed effect ontstaan. Hier enkele patienten verhalen, van patienten die zowel met reguliere als met niet reguliere middelen behandeld werden:
Literatuur
Notermans NC, Wokke JHJ, Franssen H et al. Chronic idiopathic polyneuropathy presenting in middle or old age: a clinical and electrophysiological study of 75 patients. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1993;56:1066-71.
Rosenberg NR, Portegies P, Visser M de, Vermeulen M. Diagnostic investigation of patients with chronic polyneuropathy: evaluation of a clinical guideline. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2001;71:205-9.
Molenaar DSM, Vermeulen M, Haan RJ de. Comparison of electrodiagnostic criteria for demyelination in patients with chronic inflammatory demyelinating polyneuropathy (CIDP). J Neurol 2002;249:400-3.
Franssen H, Jennekens FGI, Vermeulen M. Chronic inflammatory neuropathies. In: Emery AEH (ed). Diagnostic criteria for neuromuscular disorders. 2nd edition. 1998.
|
Ziekten 