Grootste objectieve website voor
complementaire en alternatieve geneeskunde

Home

Fytotherapie, EBM en Cochrane

Share |

De fytotherpie wordt nog steeds gezien als vaag en alternatief. Toch zijn er veel aanwijzingen dat fytotherapie/fytotherapeutica minstens zo goed bewezen is als veel reguliere behandelingen. In de Cochrane Reviews vinden we de meest strakke voorbeelden van dat fytotherapie werkzaam is.

De laatste jaren worden steeds meer medicinale kruiden gebruikt.^[1]En ook worden er steeds meer studies gedaan naar de medicinale eigenschappen van kruiden. De NVF (Nederlandse Vereniging voor Fytotherapie) publiceerde in 2002 een overzicht hiervan in haar tijdschrift. Inmiddels, anno 2008, zijn er meer positieve meta-analyses, en we hebben bovengenoemd artikel met toestemming van de NVF overgenomen en ge-update.

Kruiden kunnen per seizoen een verschillende concentratie hebben van de actieve stoffen, afhankelijk van de weersomstandigheden.^[2] Standardisatie van de actieve componenten in het kruid, kan de samenstelling van het kruid veranderen. En omdat kruiden als voedingssupplementen worden gezien, zijn ze niet gestandardiseerd en zijn er vele vormen en concentraties op de markt.^[3]

Fytotherapeutica in de Cochrane Reviews

Verschillende fytotherapeutica komen voor in publicaties van The Cochrane Library. Omdat deze niet op medicijn gerubriceerd zijn, de planten niet altijd met de wetenschappelijke naam zijn aangeduid, en het zoeken op “herbal” slechts een deel van de relevante reviews oplevert, zijn de artikelen niet eenvoudig te vinden. Hieronder de door ons opgespoorde Cochrane-reviews.

Knoflook voor perifere arteriële vaatafsluiting

Er werd slechts één studie gevonden. In de samenvatting van de Cochrane review kwam naar voren dat het verschil in pijnvrij lopen niet significant was.^[4] In de samenvatting van het orginele onderzoek werd echter wel duidelijk gemaakt dat het effect van knoflook op pijnvrije loopafstand tussen de echte groep en placebogroep significant was.^[5] De hoogste tijd dus voor een nieuwe studie.

Pygeum africanum voor goedaardige prostaatvergroting

Achttien RCT’s werden geanalyseerd, echter de meeste waren kort van duur en met een (te) klein aantal deelnemers. Meer uitgebreide studies zijn nodig.^[6]

Sint-Janskruid voor depressie

De Cochranegroep heeft 37 studies gerandomiseerde klinische studies in hun review geincludeerd. Hiervan waren 26 placebogecontroleerd en kon worden geconcludeerd dat hypericumextract beter werkt dan placebo. Bij 14 studies is Sint-Janskruid vergeleken met een antidepressivum (SSRI of tricylclisch antidepressivum). Uit deze studies kwam naar voren dat de positieve effecten even groot waren. Het stoppen van de medicatie vanwege bijwerkingen was significant minder bij de patienten behandeld met Sint-Janskruid dan tricyclische antidepressiva.^[7]

Serenoa repens (Saw Palmetto) voor goedaardige prostaatvergroting

Achttien studies werden gevonden, waarbij vooral opviel dat het bijwerkingenprofiel van S. repens zeer gunstig lijkt. De urologische symptomen en snelheid van plassen verbeteren in vergelijking met placebo. De effecten van Serenoa Repens zijn te vergelijken met het reguliere middel Finasteride. Serenoa Repens heeft alleen minder bijwerkingen. Langetermijneffecten zijn nog niet bekend^[8]

Cranberries voor de preventie van urinewegontstekingen

7 klinische trials werden gevonden die voldeden aan de inclusiekriteria. 6 studies vergeleken Cranberriesap met placebosap en 2 studies onderzochten het verschil tussen cranberrietabletten en placebotabletten. 2 onderzoeken waren van goede kwaliteit lieten zien dat na 12 maanden hadden vrouwen die Cranberrysap of tabletten hadden ingenomen significant minder urineweginfecties dan de placebogroep. Er was wel veel uitval onder de deelnemers.^[9]

Paardekastanjezaad voor chronische veneuze insufficiëntie

Meta-analyse van vier studies heeft een significant effect in vergelijking met placebo aangetoond terwijl slechts infrequente en milde bijwerkingen optreden.^[10]Geconcludeerd werd dat dit een veilige en effectieve kortetermijnbehandeling is.

Artisjokblad voor de behandeling van hypercholesterolemie

Twee goede RCT’s werden gevonden waarin een significant cholesterolverlagend effect werd gevonden en het bijwerkingenprofiel zeer vriendelijk was.^[11]

Geconcludeerd werd dat het bewijs voor effectiviteit nog niet overtuigend is en dat grotere studies van langere duur nodig zijn.

Groot Hoefbladexctract voor allergische rhinitis (neusverkoudheid)

In een review naar het effect van kruidenpreparaten op allergische rhinitis kwam uit 5 studies naar voren dat het Groot Hoefbladextract beter significant beter werkt dan placebo. Ook bleek het effect vergelijkbaar te zijn met reguliere medicijnen (anti-histaminica). Wel moet nog meer onafhankelijk onderzoek plaatsvinden om deze effecten te bevestigen ^[12]

Ginkgo biloba voor cognitieve functies en dementie

laatste amendement 2002. Voor ginkgo lijken in het algemeen veelbelovende bewijzen voor een positief effect te bestaan. Echter enkele nieuwere studies lieten inconsistente resultaten zien. Het aantal en de soort van bijwerkingen is vergelijkbaar met de placebo.^[13]

Meidoornextract voor chronisch hartfalen

14 studies voldeden aan de inclusiekriteria. Hiervan kon de data van 10 studies gebruikt worden voor de meta-analyse met in totaal 855 patienten met chronisch hartfalen tussen stadium I tot III. Kortademigheid en vermoeidheid verbeterden significant ten opzichte van placebo. Ook konden de patienten die het meidoornextract innamen fysiek beter presteren dan de placebogroep.^[14]

Het is jammer dat voedingssupplementen (zoals gamma linoleenzuur) door Cochrane-reviewers worden gegroepeerd onder de naam “Herbal Therapy” en dat er onder dezelfde titel in één review ook wel eens heel verschillende planten bij elkaar worden genomen.

Bron: http://www.cochrane.nl/

Referenties

[1]: Ritchie MR. | Use of herbal supplements and nutritional supplements in the UK: what do we know about their pattern of usage? | Proc Nutr Soc. | 2007 Nov;66(4):479-82.

[2]: Bent S, Ko R. | Commonly used herbal medicines in the United States: a review. | Am J Med. | 2004 Apr 1;116(7):478-85.

[3]: Goldman P. | Herbal medicines today and the roots of modern pharmacology. | Ann Intern Med. | 2001 Oct 16;135(8 Pt 1):594-600.

[4]: Jepson RG, Kleijnen J, Leng GC. | Garlic for peripheral arterial occlusive disease. | Cochrane Database Syst Rev. | 2000;(2):CD000095.

[5]: Kiesewetter H, Jung F, Jung EM, Blume J, Mrowietz C, Birk A, Koscielny J, Wenzel E. | Effects of garlic coated tablets in peripheral arterial occlusive disease. | Clin Investig. | 1993 May;71(5):383-6.

[6]: Wilt T, Ishani A, Mac Donald R, Rutks I, Stark G. | Pygeum africanum for benign prostatic hyperplasia. | Cochrane Database Syst Rev. | 2002;(1):CD001044.

[7]: Linde K, Mulrow CD, Berner M, Egger M. | St John's wort for depression. | Cochrane Database Syst Rev. | 2005 Apr 18;(2):CD000448.

[8]: Wilt T, Ishani A, Mac Donald R. | Serenoa repens for benign prostatic hyperplasia. | Cochrane Database Syst Rev. | 2002;(3):CD001423.

[9]: Jepson RG, Mihaljevic L, Craig J. | Cranberries for preventing urinary tract infections. | Cochrane Database Syst Rev. | 2004;(2):CD001321.

[10]: Pittler MH, Ernst E. | Horse chestnut seed extract for chronic venous insufficiency. | Cochrane Database Syst Rev. | 2002;(1):CD003230.

[11]: Pittler MH, Thompson CO, Ernst E. | Artichoke leaf extract for treating hypercholesterolaemia. | Cochrane Database Syst Rev. | 2002;(3):CD003335.

[12]: Guo R, Pittler MH, Ernst E. | Herbal medicines for the treatment of allergic rhinitis: a systematic review. | Ann Allergy Asthma Immunol. | 2007 Dec;99(6):483-95.

[13]: Birks J, Grimley Evans J. | Ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia. | Cochrane Database Syst Rev. | 2007 Apr 18;(2):CD003120.

[14]: Pittler MH, Guo R, Ernst E. | Hawthorn extract for treating chronic heart failure. | Cochrane Database Syst Rev. | 2008 Jan 23;(1):CD005312.