 Fytoalexinen zijn plantaardige afweerstoffen die de plant beschermen tegen schimmels, virussen, bacteriën, UV-licht en insecten. De plant maakt ze in grotere hoeveelheden aan als de plant in contact komt met eenstressor. Echter, aangezien gangbaar geteelde groenten en fruit worden bespoten met fungiciden en andere bestrijdingsmiddelen, hebben deze meestal een laag gehalte aan fytoalexinen. Jammer, want wetenschappelijk onderzoek naar de fytoalexinen wijst erop dat ook de mens kan profiteren van deze stoffen.
Salvestrolen
Salvestrolen (salve is afgeleid van salvere dat redden betekent, strolis is afgeleid van resveratrol, de eerste salvestrol) behoren tot de fytoalexinen.[1][2] De afgelopen 10 jaar is de interesse in deze stoffen sterk gegroeid sinds de ontdekking dat deze moleculen een kanker- en ontstekingsremmende werking hebben. Salvestrolen kunnen het zogenaamde cytochroom P450-isoenzym (CYP1B1) remmen die alleen in kankercellen aanwezig is. Dit cytochroom P450-isoenzym CYP1B1 is ontdekt in de jaren negentig door de Britse farmacoloog D. Burke. Dit enzym zet aromatische moleculen om in kankerbevorderde stoffen. Dus door dit enzym te remmen, kunnen salverstrolen de verdere vorming van kankerbevorderde stoffen verminderen.[3][4] CYP1B1 kan uitsluitend kan worden aangetoond in (humane) kankercellen, terwijl het helemaal afwezig is in gezond weefsel. Dat zou kunnen betekenen dat salvestrolen specifiek ingezet zouden kunnen worden bij tumoren. Onderzoek bij kankerpatienten met deze stoffen is echter nog niet gedaan. Wel in dierstudies blijken salvestrolen een positief effect te hebben. Naast dit onderdrukkend effect van CYP1B1 door salvestrolen, hebben salvestrolen nog op meerdere plaatsen invloed, om het risico op het ontstaan van kanker te verminderen.[5]
Salvestrolen zijn voornamelijk te vinden in de schil van vruchten, in zaden, bladeren en de buitenzijde van wortels; delen van de plant die met bacterien en schimmels in aanraking komen. Afhankelijk of de plant in contact komt met micro-organismen, bevat het een kleine (basale) of grotere hoeveelheid salvestrolen. Significante hoeveelheden salvestrolen zijn te vinden in groenten (groene groenten, asperges, rucola,koolsoorten), fruit (rode vruchten, olijven, bessen, druiven, grapefruits) en kruiden (peterselie, tijm, basilicum, rozemarijn, salie). Resveratrol, waarschijnlijk het meest bekend als een bestanddeel van rode wijn (druiven), is de meest bestudeerde salvestrol.
Salvestrolen vormen een bonte groep van chemische stoffen. Ze zijn gedefinieerd op basis van hun antikanker-mechanisme – activatie tot celdoders in kankercellen door CYP1B1 enzym. Ook verschillen ze onderling in hun biologische activiteit, biologische beschikbaarheid,halfwaardetijd en wateroplosbaarheid. Inmiddels zijn er meer dan 25 verschillende salvestrolen geïdentificeerd en getest in humane tumorcellen.
Reservatrol de meest onderzochte salvestrol
De studies met resveratrol betreffen voornamelijk laboratoriumstudies(in vitro) en dierstudies. Het CYP1B1 eiwit is gevonden in verschillende typen humane kanker cellen (carcinoom, lymfoom, sarcoom,metastasen). Uit laboratoriumstudies is gebleken dat salvestrolen de ontspoorde cellen tot apoptose kunnen aanzetten en bescherming bieden (vanaf devroegste stadia van kankergroei tot het eindstadium) tegen kankercellen afkomstig van lever-, long-, nier-, huid-, ovarium-, prostaat-, borst-,darm-, lymfklier-, maag-, urineblaaskanker.[6] Het spectrum van farmacologische eigenschappen van salvestrolen, met name resveratrol, is in de loop van de laatste 10 jaar uitgebreid tot ontstekingsremmende, cholesterolverlagende, verouderingsvertragende en cardiovasculaire werking.
Dierstudies naar reservatrol
Vele laboratoriumstudies hebben geleid tot aantal dierstudies, die gericht waren op de evaluatie van de veiligheid en de mogelijke effectiviteit van deze moleculen bij kanker en als ondersteuning bij chemotherapie. Ondanks een lage biobeschikbaarheid na orale inname, leverde suppletie met resveratrol in studies met ratten en muizen significante resultaten op. Zo is bijvoorbeeld aangetoond dat resveratrol de progressie van meerdere leeftijdsgerelateerde ziektes kan voorkomen of vertragen, zoals kanker, diabetes, arthritis, cardiovasculaire-, neurodegeneratieve- en longziektes.[7][8] Kankerpreventie en therapiestudies in diermodellen laten zien dat resveratrol in staat is de vorming van kanker in een aantal organen te remmen, zoals huid, borst , prostaat, darm/maag, slokdarm, lever, longen.[9]
Een paar farmacokinetische studies met resveratrol in diermodellen zijn bekend [10] en onlangs is een epidemiologische studie afgerond over vrouwen die meer dan 50% vermindering van het risico op borstkanker liepen bij consumptie van die druiven met resveratrol. Fase I/II klinische trials (in uitvoering) met oraal toegediende resveratrol puur als stof of in resveratrol-rijk dieet (druiven, druivensap) zijn bedoeld om de chemopreventieve en chemotherapeutische effecten van resveratrol volledig te onderzoeken in patienten met darmkanker, nadat de tumor is verwijderd. Lange termijn epidemiologische studies, gecontroleerde klinische trials en formulering met betere orale biobeschikbaarheid zijn nodig om de waarde van resveratrol, voor de patient met kanker te bepalen.
Beoordeling
Aangezien nog geen studies bij mensen zijn gedaan om het effect van reservatrol of andere salverstrolen op kanker te bepalen, maar wel dierstudies zijn gedaan die een duidelijk biologisch effect laten zien op kanker, geeft IOCOB op dit moment voor salvestrolen en reservatrol een oranje licht.
|
Meest gebruikte behandelwijzen 