• Beroepsorganisatie voor Paranormaal Therapeuten NFPN
  
• Nederlandse Vereniging van Geestelijke- en Natuurgeneeswijzen - NVGN
• Vereniging voor Additieve Genezers - VAG
• Nederlandse Beroepsvereniging Van Hypnotherapeuten - NBVH
• Nederlandse Vereniging Voor Transformatiewerk - NVVT
• Beroepsvereniging van Spiritueel Therapeuten - BST
• Beroepsvereniging Holistisch Energetisch Therapeut - BHET
• Beroepsorganisatie voor Auralezers - BvA
• Vereniging van Transpersoonlijk Psychotherapeuten - VTP
• KATA Nederland Beroepsvereniging Stoelmasseurs Touch Pro® Europe**
• Beroepsvereniging van Stressconsultants - BSC
• Nederlandse Cranio Sacraal Vereniging - NCSV
• Vereniging Tekentaal - VT
• Vereniging van Genezers vanuit Psychosofia - VGP
• Vereniging Verloskunde & Homeopathie - VV&H
• Stichting Vakgroep Reflexzone-therapeuten - SVR
• Spirituele Nationale Unie - SNU**
• Vereniging van Spatadertherapeuten
• Beroepsvereniging Ontspanningstherapeuten en Voetreflexologen Nederland - BOVN
• Netwerk Natuurgerichte Gezondheid - NNG
• Algemene Nederlandse Vereniging voor Ayurveda Geneeskunde - ANVAG

•   BETTEL Beroepsver. v. Trainers/Therapeuten Emotioneel Lichaamswerk 
•   BvK   Beroepsvereniging voor Kinesiologi (BvK) 
•   LVNG  Landelijke Vereniging Natuurlijke Geneeswijzen
•   NBVH  Nederlandse Beroepsvereniging van Hypnotherapeuten (NBVH)
•   NVBT  Nederlandse Vereniging van Biodynamische Therapeuten (NVBT)
•   NVPIT Ned. Vereniging voor Postural Integration Therapeuten (NVPIT)
•   NVST Nederlandse Vereniging van Soma Therapeuten (NVST)
•   VSGP Vereniging voor Spirituele Genezing vanuit Psychosofia (VSGP)
•   VIS Vereniging voor IOKAI Shiatsu (VIS)
•   VNT Vereniging van Natuurgeneeskundig Therapeuten (VNT)

Dit brengt mee dat de nog op te stellen ministeriële regeling de btw-vrijstelling niet slechts kan voorbehouden aan CAM-artsen, maar dat op grond van deze regeling ook andere complementaire c.q. alternatieve beroepsbeoefenaren daarvoor in aanmerking moeten kunnen komen.  

BTW vrijstelling voor zorg die van een voldoende kwaliteitsniveau, niet de effectiviteit

Het uitgangspunt hierbij is dat slechts zorg die van een voldoende kwaliteitsniveau is, voor btw-vrijstelling in aanmerking kan komen. De effectiviteit van de behandelwijzen is overigens niet in de beoordeling betrokken. 

Criteria voor opleidings- en beroepskwalificaties

Om te kunnen waarborgen dat de geleverde zorg van voldoende kwaliteitsniveau is, zullen de in dit kader te stellen criteria betrekking moeten hebben op opleidings- en beroepskwalificaties. 

Ten aanzien van opleiding: minimaal HBO

Voor zorgverlening van een voldoende kwaliteitsniveau is in ieder geval een kwalitatief goede opleiding vereist.

Uitgaande van de gevolgde opleiding zijn drie groepen van alternatieve beroepsbeoefenaren te onderscheiden:  

1. zij die een BIG-opleiding als initiële opleiding hebben gevolgd en aanvullend een postinitiële opleiding tot alternatief beroepsbeoefenaar; 
2. zij die een initiële opleiding (niet zijnde een BIG-opleiding) hebben gevolgd waarin medische basiskennis is verworven en aanvullend een postinitiële opleiding tot alternatief beroepsbeoefenaar, en 
3. zij die een initiële opleiding tot alternatief beroepsbeoefenaar hebben gevolgd. 

De beroepsorganisaties in kwestie geven aan dat de relevante opleiding minimaal op HBO-bachelor niveau is. Waar het voor het merendeel gaat om beroepsuitoefening met zelfstandige praktijkvoering, dient dit ook als een minimumnorm gehanteerd te worden. De beoordeling of een bepaalde opleiding van ten minste HBO-bachelorniveau is, zal op een objectieve en onafhankelijke wijze tot stand moeten komen om te kunnen garanderen dat sprake is van een gelijkwaardig opleidingsniveau. 

Deze objectieve beoordeling kan plaatsvinden in de vorm van een toets nieuwe opleiding door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Het gaat hierbij om zowel onderwijskundige als vakinhoudelijke aspecten van de opleiding. Door de vereiste positieve NVAO-toets worden, behalve het niveau en de oriëntatie van de opleiding, ook een aantal relevante kwaliteitsnormen met betrekking tot de opleiding gewaarborgd. Daarbij wordt onder meer gedoeld op de duur, het personeelsbeleid, het instroombeleid, de voorzieningen en de interne kwaliteitszorg van de opleiding.

Andere specifieke eisen 

Behalve deze kwaliteitsnormen is een aantal specifieke eisen ten aanzien van het opleidingscurriculum van belang, die zich richten op patiëntveiligheid. 

Een opleiding dient een beroepsbeoefenaar immers zodanig op te leiden, dat deze in staat is om als zelfstandig beroepsbeoefenaar binnen de gezondheidszorg te functioneren. Een opleiding dient derhalve per definitie aanzienlijk meer te bevatten dan kennis van specifieke behandelingen. Een professional dient zodanig opgeleid te zijn dat:  

1. betrokkene voldoende medische basiskennis heeft verworven; 
2. er voldoende waarborgen zijn voor het leveren van veilige zorg; 
3. deze in staat is te voldoen aan de vereisten voor deugdelijke zelfstandige praktijkvoering; 
4. deze bewust is van de grenzen aan de eigen deskundigheid.

Dit betekent dat om voor de btw-vrijstelling in aanmerking te komen betrokkene in bezit moet zijn van een getuigschrift van een opleiding tot alternatief beroepsbeoefenaar met een opleidingscurriculum dat aan bovengenoemde eisen voldoet en voorts dat de opleiding een positief kwaliteitsoordeel van de NVAO heeft verkregen. In het kader van de toets nieuwe opleiding moet de opleiding aantonen dat aan de eisen is voldaan. 

Het voorgaande geldt in ieder geval voor initiële opleidingen. 

Dit leidt tot het volgende overzicht van voltooide opleidingen die in aanmerking komen voor btw-vrijstelling: 

1. de alternatieve beroepsbeoefenaar heeft een BIG-opleiding doorlopen, op minimaal HBO-bachelorniveau en een aanvullende opleiding in de alternatieve geneeswijze, of 
2. de alternatieve beroepsbeoefenaar heeft ten minste een NVAO geaccrediteerd HBO-bachelordiploma (niet zijnde een BIG-opleiding) waarbij voldoende medische basiskennis is verworven en een aanvullende opleiding in de alternatieve geneeswijze, of 
3. de alternatieve beroepsbeoefenaar heeft ten minste een HBO-bachelordiploma van een initiële NVAO-geaccrediteerde opleiding, waarbij voldoende medische basiskennis is verworven tot alternatief therapeut. 

Voor een buitenlandse opleiding zal een verklaring van de Nuffic over de gelijkwaardigheid van de buitenlandse opleiding aan ten minste een relevante geaccrediteerde HBO-bachelor opleiding vereist zijn (dit richt zich met name op de chiropractoren). 

Ten aanzien van de beroepsuitoefening

Daarnaast dienen ook enkele eisen aan de beroepsuitoefening te worden gesteld om in aanmerking te komen voor btw-vrijstelling. Deze eisen bestaan uit: het bij de betrokken beroepsgroep aanwezig zijn van een systeem van registratie en herregistratie, en een systeem van klacht- en tuchtrecht. Het registratiesysteem kan worden verzorgd door de beroepsvereniging en moet ook voorzien in een herregistratiesysteem. In het kader van de btw-vrijstelling zullen de volgende eisen aan bedoeld registratiesysteem worden gesteld: een registratiesysteem met daaraan gekoppeld bepaalde registratie- en herregistratievoorwaarden: 

1. de beroepsbeoefenaar is geregistreerd in een register van de representatieve beroepsgroep; uit dit register moet blijken welke beroepsbeoefenaren de desbetreffende beroepsopleiding met succes hebben afgerond; 
2. de beroepsbeoefenaar is daarmee tevens onderworpen aan een voor die beroepsgroep relevant systeem van periodieke registratie, alsmede aan klacht- en tuchtrecht.

Toepassing van periodieke registratie en van tuchtrecht impliceert dat een beroepsbeoefenaar die niet in aanmerking komt voor herregistratie, dan wel die een tuchtmaatregel opgelegd heeft gekregen die beëindiging van de beroepsuitoefening inhoudt, niet langer is vrijgesteld van btw-heffing. 

Bovenstaande normen sluiten zoveel mogelijk aan bij het bestaande opleidingen- en beroepenkader van de Wet BIG teneinde een voldoende niveau van beroepskwalificaties zo goed als mogelijk te kunnen waarborgen. 

Conclusies

Toetsing van de verschillende groepen van beroepsbeoefenaren aan het bovenstaande kader leidt tot de voorlopige conclusie dat de huidige btw-vrijstelling voor de CAM-artsen, alsmede voor de osteopaten (mits sprake is van een NVAO-geaccrediteerde vooropleiding dan wel een NVAO-geaccrediteerde initiële opleiding) en de chiropractoren (mits er een verklaring is van de Nuffic in bovengenoemde zin) gehandhaafd zou kunnen blijven. Hetzelfde geldt voor beroepsbeoefenaren die een BIG-beroep op antroposofische basis uitoefenen, zoals fysiotherapeuten en diëtisten. In hoeverre ook andere beroepen onder de reikwijdte van de btw-vrijstelling kunnen worden gebracht is afhankelijk van het feit of zij aan de hiervoor genoemde voorwaarden voldoen. Uiteraard is het zo dat, voor zover een beroep(sorganisatie) op dit moment niet aan de geformuleerde normen kan voldoen, dit in de toekomst mogelijk wel het geval zal kunnen zijn.

Een volledig beeld van het totaal aantal beroepsbeoefenaren dat aan de genoemde normen zal kunnen gaan voldoen is dan ook in dit stadium nog niet te geven.

De volgende indicatieve cijfers zijn bedoeld om een inschatting te geven en die ook in het juiste perspectief te kunnen plaatsen: 

1. Er zijn circa 400.000 BIG-geregistreerden
2. Er zijn circa 1200 CAM-artsen.

 Van de overige beroepsorganisaties die gegevens hebben aangeleverd zijn er:  

1. Circa 250 overige BIG-opgeleide alternatief werkende beroepsbeoefenaren, 
2. Circa 3000 personen die een postinitiële opleiding tot alternatieve beroepsbeoefenaar hebben afgerond waartoe zij op grond van hetzij een BIG-opleiding hetzij een andere initiële opleiding zijn toegelaten, 
3. Circa 3500 personen die een initiële opleiding tot alternatieve beroepsbeoefenaar hebben gevolgd. 

Samenvatting