Het placebo-effect is de verbetering van symptomen zonder dat een actieve stof of therapie is gebruikt. In studies worden placebopillen gebruikt om te evalueren of een actieve stof duidelijk meer effect heeft dan een placebopil. Dit, om de patient onnodig bijwerkingen te bezorgen als de actieve stof toch niet meer effect heeft dan een placebopil.

Placobobehandelingen hebben duidelijke effecten op het lichaam.^[1] Een aantal voorbeelden. In patienten met pijn worden endogene opioiden (natuurlijke morfines) en dopamine vrijgemaakt door placebo, bij Parkinson dopamine, bij depressie veranderingen in activiteit van bepaalde delen van de hersenen, bij hartproblemen vermindering van β-adrenergeactiviteit, bij Alzheimer veranderingen van de hersenactiviteit in het voorste gedeelte van de hersenen (prefrontale cortex).

Een van de mechanismen is het verwachtingspatroon van de patient, maar ook van de dokter. Als de verwachtingen groot zijn dat een behandeling werkt, dan is het effect ook groter, ook als het een placebobehandeling is.

Een tweede mechanisme is de klassieke conditionering. Wanneer iemand steeds weer een bepaald medicijn inneemt en de klachten verminderen samen met bijvoorbeeld het drinken van appelsap, dan kan het drinken van appelsap alleen de klachten later ook duidelijk verminderen (het Pavlov effect)

Het placebo-effect kan soms wel tot meer dan 60% effectief zijn. Dit is duidelijk geworden in een studie naar placebo bij IBS (darmproblemen) Hier een citaat uit het artikel:

A single-blind RCT in 262 patients with irritable bowel syndrome investigated whether placebo eff ects can be disaggregated into two main components (placebo ritual alone and placebo ritual plus supportive patient–clinician relationship) and then progressively combined to produce clinically signifi cant improvements compared with no treatment. The placebo ritual consisted of a validated placebo acupuncture device, which was used in both treatment groups. Instead of penetrating the skin, the needle retracts into the needle handle. The supportive patient–clinician relationship, used only in one group, was prospectively scripted and consisted of attention, warmth, confi dence, and thoughtful silence. At the 3-week outcome, adequate relief on a validated measure for irritable bowel syndrome was reported by 62% of participants in the placebo ritual plus supportive care group, 44% in the placebo ritual alone group, and 28% in the no-treatment group (p<0·001). The results were similar with three other validated measures for irritable bowel syndrome used in the study. The effect size of 62% adequate relief was similar to the improvement seen in patients treated with alosetron in RCTs of irritable bowel syndrome.

Studies die duidelijk het placebo-effect ondersteunen zijn de zogenaamde open-verborgen design. In de open groep krijgt de patient bijvoorbeeld een injectie toegediend tegen de pijn, door de arts met alle context effecten, in de verborgen groep krijgen de patienten de injectie toegediend door een computer zonder te weten wanneer. Uit een studie bij patienten die pijn hebben na operatie bleek dat de open groep 50% minder pijnstillers nodig had dan de verborgen groep.

Ook kan het placebo-effect een positief effect hebben samen met een actieve stof, wanneer de stof ingrijpt op het verwachtingssysteem. Hierover nog een citaat:

...findings from a clinical trial done in 1995 showed that the cholecystokinin antagonist proglumide was more eff ective in reducing intensity of postoperative pain than was placebo, which in turn was more eff ective than no treatment. According to methods of analysis used in classic clinical trials, these results would suggest that proglumide is a good analgesic drug that acts on pain pathways, whereas placebo reduces pain by activating placebo analgesic mechanisms (through expectation pathways). However, this conclusion is erroneous, since a hidden injection of proglumide had no analgesic effect. If the drug is an eff ective modulator of pain pathways, such a diff erence between open and hidden treatment would not be seen. In this instance, the drug achieves a response by interacting with and enhancing placebo mechanisms (expectation pathways), not by acting on pain pathways, and therefore is only eff ective when combined with the placebo mechanisms inherent in the clinical encounter.

Deze review maakt duidelijk dat het placebo-effect een complex mechanisme is, en een belangrijke plaats inneemt in de vermindering van klachten bij patienten. De ethiek rond het gebruik van placebobehandlingen is nog een lastig hoofdstuk. De balans tussen de patient informatie onthouden en het beogen van placebo-effect zal nog verder uitgediept moeten worden.

Referenties

Share |

Commentaar

Schrijf commentaar
Naam:
Onderwerp:

Powered by JoomlaCommentCopyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved.Homepage: http://cavo.co.nr/