De universiteit van Wisconsin (VS) is een van de meer dan 40 universitaire centra, die bijvoorbeeld acupunctuur bij kanker aanbieden, en moderne alternatieve behandelvormen, zoals de Feldenkrais methode bij chronische problemen van het bewegingsapparaat. Een mooi voorbeeld!

In een van de top universiteiten van de VS, Duke hospital putten ze uit een selectie van alternatieve therapievormen.

De Vereniging tegen de kwakzalverij streeft volgens eigen inzichten een nobel doel na, en daarbij roert zij zich publiekelijk met grote regelmaat. Reden om haar invalshoek eens nader te bezien. Op de website van de Vereniging vinden we de volgende definitie van kwakzalverij: "Onder kwakzalverij verstaan we het toepassen van behandelmethoden en/of onderzoeksmethoden waarvan het nut niet wetenschappelijk is aangetoond."

Artsen moeten handelen op basis van het best beschikbare bewijs en mogen alleen onder strenge voorwaarden een niet-reguliere behandeling aanbieden.

Zo wordt het lange document dat de KNMG op 1 april het licht deed zien nu in Medisch Contact samengevat (18 april 2008). Een geval van epische verdichting. Dat lange document blijkt echter minder streng te zijn. En bovendien ook nog met zichzelf in tegenspraak. Nog even ter herinnering enkele van die uitspraken!

Goed om excessen zoals de Simoncini-methode bij kanker aan te pakken. Een rood stoplicht bij IOCOB vanaf het begin! Ook goddelijke gidsen via vreemde vloeistoffen verdienen geen pluim. Maar blijf wel nadenken. De minister slaat de plank nu behoorlijk mis. Wat wil hij? We citeren de Volkskrant: Ook wil de minister dat een alternatieve genezer die claimt bijvoorbeeld kanker te genezen, ook moet aantonen dat hij dit werkelijk kan. Dit moet aansluiten bij gezondheidsclaims zoals die nu al bestaan voor voedingsmiddelen en medicijnen. Dat gaat niet minister! Dat gaat ook regulier niet, en u wilt toch niet met 2 maten meten?

Op het congres in maart 2008 in de Reehorst ging het over de verhouding tussen de ziektekosten-verzekeraars en de complementaire - en alternatieve therapievormen. De voorzitter van IOCOB sprak ook. Over de vermeende verschillen tussen regulier en alternatief. En ja hoor, de vraag kwam weer naar voren, hoe voorkomen we gevallen als Sylvia...dat was toch wel erg. Als Sylvia had geweten dat haar stap het hele complementaire veld in Nederland jaren achterop heeft geholpen, had ze het vast geheel anders aangepakt. Maar ja, de achteruitkijkspiegel is geduldig. Die bijwerkingen van alternatieve geneeskunde....Door de uitvergrotende werking van de Pers, de sterkte van de metafoor en ons selectieve geheugen maakt dat feiten uit het verleden een afwijkende en vreemde vorm in het heden krijgen. Een feit moet in principe binnen de context en onvertekend bekeken worden. Onvertekend is onmogelijk, onze secletieve perceptie is verankerd in de werking van onze cortex. Maar de context erbij leveren is wel van belang! Hoe zo context?

Standaarden: hulpmiddel en niet objectief, zo melde Medisch Contact deze week (2007, nummer 48). In een artikel werd aangegeven dat de behandelstandaarden voor huisartsen door de industrie beinvloed zijn. En in een ander artikel, met de titel De Goede Dokter werd door de auteur van Heek aangegeven dat professionaliteit van de arts centraal staat binnen het medische handelen. Zijn individuele invalshoek speelt daarbij een grote rol, en standaarden zijn slechts hulpmiddelen. 

De Voorzitter van de Duitse Artsenvereniging pleit voor stoppen polarisatie en samenwerking Professor Hoppe pleitte ook voor het begraven van de strijdbijl, het is zinloos om elkaar te blijven bestoken. Artsen, of ze nu regulier of complementair werken willen immers allen de patient verder helpen:

Sierpina schrijft in zijn artikel uit 2006 enkele boeiende dingen, die we hier graag weergeven. In de negentiende eeuw begon het duidelijk: Initially, in the mid 19th century, alternative systems were out to destroy and eliminate the then toxic allopathic system. No doubt, such calls for reform were reasonable when the standard of care called for bleeding, heavy metals, and a variety of toxic nostrums which were a real risk to patients. Niet-allopatische systemen waren toen beter voor de patient, omdat de allopathie alleen maar ernstig giftige stoffen inzette en de patienten lieten leegbloeden. 

Eind November 2007 spreken enkele voraanstaande artsen binnen de KNMG over hun visie op alternatieve geneeskunde. Waaronder Professor van Gijn en Mevrouw Borst. Mevrouw Borst denkt dat de wetenschappelijke basis van alternatieve geneeeskunde volkomen ontbreekt. Jammer, want met haar denken vermoedelijk veel artsen datzelfde. Dit ene artikel wat hier volgt laat meteen zien dat er weldegelijk een wetenschappelijke basis bestaat. Anders zou het volgende nieuws niet bestaan: de kwaliteit van reviews van complementaire behandelwijzen is hoger dan die van reguliere geneeskunde. Dit gegeven is gepubliceerd in het vooraanstaand tijdschrift Journal of Clinical Epidemiology.

In een studie in Australie werden meer dan 1000 patienten geinterviewd over gebruik van alternatieve geneeskunde. Van die patienten gebruikten meer dan de helft ten minste een van de 17 meest voorkomende vormen van alternatieve geneeskunde, chiropractie, massage, meditatie, en fytotherapie waren het meest voorkomend.

Artose van de knie (osteoarthritis in het Engels) is een chronische aandoening van de knie die de levenskwaliteit behoorlijk kan aantasten. Wanneer fysiotherapie en pijnmedicatie de klachten niet verlichten, wordt er vaak een kijkoperatie uitgevoerd om de knie schoon te maken. Nu blijkt uit een grote enkelblinde studie dat zo een operatie (arthroscopie) hetzelfde effect heeft als een nepoperatie!

Prof. dr. J.A. Swinkels, psychiater, is hoogleraar richtlijnontwikkeling aan de UvA. In het Oktober 2007 nummer van het Tijdschrift voor Neuropsychiatrie en Gedragsneurologie schreef hij een zeer boeiend en helder betoog over de grenzen van de EBM. We citeren uit dit artikel enkele boeiende passages:

Afgelopen zaterdag 27 oktober 2007 werd de Kackadoris prijs weer uitgedeeld. Jaar op jaar weet de Vereniging tegen de Kwakzalverij zich steeds weer belachelijk te maken, door grote overheidsinstellingen en serieuze partijen te nomineren voor de Kackadoris prijs. TNO, ZonMw en ga maar door. Ook dit jaar weer. Nu hebben ze een poiitieke partij verblijd met de prijs, Groen Links. De partij was wijs en kwam niet opdagen. Ze lieten de Vereniging tegen de Kwakzalverij mooi Links liggen...

Critici van de alternatieve geneeskunde wijzen altijd weer op de subjectiviteit ervan en de afwezigheid van bewijsvoering. Het lijkt dan net alsof de reguliere geneeskunde  objectief is en daar veel bewijs is voor de resultaten van een behandeling. Laten we eens kijken naar de objectiviteit en de bewijsvoering binnen de farmaceutische industrie als er een nieuw geneesmiddel ontwikkeld wordt. Daar zal je van opkijken, hoe 'objectief' dat is!

Artsen en alternatieve geneeeskunde: het standpunt van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst, KNMG, op dit gebied wordt eind November 2007 op een bijeenkomst in Utrecht besproken. Dat vindt plaats op 29 November in de domus medica, het bstuursgebouw van de KNMG. Op de KNMG website de details. In Medisch Contact van 16 November 2007 een uitegebreid verslag van voorbesprekingen met Borst, van Gijn en Keppel Hesselink, die allen dan spreken.