Ziende blind. Dat waren de anatomen in de middeleeuwen, die stiekem, omdat het van de kerk niet mocht, in het donker mensen van de galgen haalden en erin sneden. Ziende blind, want ze zagen alleen dat wat hun vooroordeel bevestigde, en wat ze geleerd hadden op basis van de oude Griekse geschriften. Zo sterk is de kracht van de beperkende overtuigingen, dat als je feiten ziet, die niet bij je eigen  theorie passen, je die feiten NIET ziet. Je ziet alleen dat wat bij je eigen visie past!

Omdat er in ons land nogal wat artsen zijn, die menen dat andere vormen van kijken niet kloppen, onzin zijn of bijgeloof, een uitstapje naar de kracht van de beperkende vooroordelen door het werk van Professor J.H. van den Berg weer eens op te diepen!

Professor J.H. van den Berg 

In 1954 wordt van den Berg benoemd als hoogleraar in de fenomenologische methode en conflictpsychologie te Leiden. Datis het begin van de ontwikkeling van wat hij met een moeilijk woord noemde, de metabletisch methode.

Zijn onderzoek op het gebied van hoe de gedachten en de inzichten zich ontwikkelen binnen de psychiatrie, de anatomie, de wiskunde, de kerkbouw, de natuurkunde, de dieptepsychologie, de pedagogie e.d. vond zijn neerslag in een reeks lijvige boeken. In 1979 ging professor Van den Berg met emeritaat.

Naast zijn wetenschappelijke bezigheden heeft Van den Berg ook steeds gepraktiseerd als psychotherapeut.

Leer der veranderingen 

Metabletica is de leer der veranderingen. Men kijkt naar hoe grote revoluties in de mensheid de waarneming van de werkelijkheid beïnvloedde.

Sla de cursieve tekst rustig over als je het iets te archaisch vindt, maar we citeren toch even uit de website over Metabletica:

De metabletica is fenomenologisch in haar methode. ... de fenomenen zelf worden onderzocht.

De fenomenologie wil de zintuiglijk gegeven zaken in het spontane bewustzijn vatten opdat ze concreet worden. Tot de fenomenen die men onderzoekt behoren feiten en gebeurtenissen als ervaringsgegevens, vooral eer ze in een bepaalde wetenschappelijke theorie zijn gethematiseerd.

De fenomenologie levert aldus een beschrijving van datgene waarhet bewustzijn op betrokken is.

Vanwege de betekenis van het bewustzijn voor de fenomenologie, kan eenzelfde ding, gebeurtenis of feit toch anders zijn, omdat men er inderdaad anders tegenaan kijkt.

In de metabletica wordt nu het fenomeen van het veranderen zelf object van onderzoek, zeker als men zich de vraag stelt “waarom veranderen de dingen?” of “waarom veranderen onze wijzen van kijken?”

Dit laatste is in het oeuvre van prof. J.H.van den Berg, de grondlegger van de metabletica, van bijzonder belang.

Tijdsperiodes doen de dingen veranderen en bepalen het perspectief van de waarnemingen, met als gevolg dat de mensen zich anders in de wereld gaan oriënteren. 

Het menselijk lichaam 

In het meesterlijke tweeluik 'Het menselijk lichaam', deel 1 'Het gesloten lichaam', en deel 2 'Het geopende lichaam', laat van den Berg zien dat de anatomen uit de middeleeuwen, zelfs als ze stiekem het lichaam open sneden, niet bij machte waren om te beschrijven wat ze zagen! Ze zagen alleen dat wat de oude Griekse anatomen beschreven hadden.

Ze gebruikten dat wat ze zagen om de oudevisie te staven! Ze waren ziende blind.

Pas in de Renaissance kwam de vrijheid omzelf, zonder dogma te kijken.

Vesalius opende het lichaam en was de eerste ziende anatoom. Hij zag van alles wat niet klopte! D.w.z. andere dingen dan de Grieken hadden gezien! En hij durfde dat op te schrijven.

Zo onstond een revolutie in de kennis van het menselijk lichaam.

Een Must voor de Vereniging tegen de Kwakzalverij! 

Deze twee boeken zijn een must voor iedereen die zich wil inlezen in de kracht van het beperkte denken. Vooral een aanrader dus voor onze gewaardeerde collega's van de Vereniging tegen de Kwakzalverij...

Uit deze analyse, en de analysen van veel anderen (Ludwig Fleck, Hugo Verbrugh, Thomas Kuhn en Paul Feyerabend), zien we dat geneeskunde een dynamisch stelsel van inzichten is, en dat die inzichten keer op keer bijgesteld moeten worden.

Als je blijft hangen in het oude en bekende,zie je nooit iets nieuws! dan blijft alles bij het oude. Het verketteren vanmensen met een frisse blik is dan ook tegenproductief voor de vooruitgang in de medische wetenschap! 

Kanttekening

Een kleine kanttekening is wel nodig. Het idee van van den Berg is meesterlijk uitgewerkt in het hier besproken 2-luik. Maar hij heeft veel meer boeken geschreven, en op enkele daarvan is heel veel kritiek gekomen, omdat hij op zijn beurt ook weer zijn methode verabsoluteerde. Er zijn daarom ook critici die zijn hele oeuvre zien als pseudo-wetenschap!

Desalniettemin is het hier besproken werk over de geschiedenis van het zien en de anatomie een meesterwerk! 

Kant tekening 2 

Tenslotte is het leuk om af te sluiten met een citaat van de Belgische wetenschapstheoreticus Gustaaf C. Cornelis, de auteur van het boek ' Zoeken naar oplossingen. Inleiding tot het probleemgericht denken' Hij doet een paar uitspraken over 'objectieviteit en wetenschap', die iedereen tot zich door mag laten dringen:

Ik roep hier de hulp in van Kant, die zei dat het kennen zich niet richt naar de dingen, maar dat de dingen zich richten naar het kennen.

Dat is de basis; we dienen te beseffen dat onze zintuigen zich gemakkelijk laten misleiden. Objectief betekent: naar de feiten.

We kunnen testen of we naar de feiten kennis vergaren, maar daarbij moeten we ook weer rekening houden met het daartoe gebruikte medium. Het blijft dus een moeilijke zaak.

Als mens moet je echter bepaalde dingen wel voor waar aannemen, zo niet kun je niet leven.

De eis van objectiviteit behelst ook neutraliteit en onpartijdigheid.

Neutraliteit houdt in dat je probeert je verwachtingen en voorkeuren ten opzichte van de werkelijkheid zoveel mogelijk uit te schakelen, zodat je haar niet al bij voorbaat invult. In een gesprek hoor je immers vooral de dingen die je wilt horen.

De eis van onpartijdigheid verwijst naar de sociologische context.

Waarom zeggen wetenschappers wat ze zeggen?  ....aldus Cornelis.

Bibliografie van Professor J.H. van den Berg

Share |

Commentaar

Schrijf commentaar
Naam:
Onderwerp:

Powered by JoomlaCommentCopyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved.Homepage: http://cavo.co.nr/