Op de laatste dag van 2008 is het goed te beseffen dat ziektes ook voor een deel afspraken zijn die we met zijn allen maken. En dat als er nieuwe moleculen gevonden worden, het zoeken begint naar ziektes die daarmee behandeld kunnen worden. Dat heet Drugs looking for diseases. Wij zijn in onze westerse maatschappij en binnen de farmaceutische industrie meester in het oprekken van bestaande ziektes en uitvinden van nieuwe ziektes.
Pathologische Verlegenheid: een nieuwe ziekte?
Toen de voorzitter van IOCOB actief was op internationaal geneesmiddelen ontwikkelingsgebied organiseerden we een congres over verlegenheid. Waarom? Omdat veel middelen die gebaseerd waren op serotonine niet meer genoeg groeiden in de markt. De markt van depressie was zo uitvergroot dat verdere groei matig was, er kwamen steeds nieuwe middelen bij en dan moet je wat. Eerst dan de sociale fobie erbij trekken. Mensen die zich in groepen erg onzeker voelen. Hup aan de antidepressiva. Maar ja, een sociale fobie is niet zo veel voorkomend, en verlegenheid wel. Dat noemden we toen, pathologische verlegenheid, een nieuwe markt en een nieuwe ziekte scheppen.
Pathological Shyness. Het mocht niet zo zijn, want het middel waaraan we werkten werkte wel supergoed bij sociaal geremde ratjes, die gingen dan paren als zotten, maar bij mensen werkte het niet...Helaas, geen verlegenheid als nieuwe indicatie.
Nu, in het laatste nummer van Medisch Contact wordt dit thema mooi opgepakt door een Engelse huisarts, die zich zorgen maakt om onze medische verwendheid. We vinden ons hier erg ziek met zijn allen, terwijl men in de armste gebieden van India zich minder ziek voelt! We scheppen nieuwe ziektes, waarvoor nieuwe middelen voorgeschreven worden, terwijl in India men gewoon sterft aan geen eten of vieze infecties. Zo verwoordt de huisarts het in een interview in Medisch Contact:
Iona Heath maakt zich het meest zorgen om hoe ziek we ons eigenlijk wanen in de westerse wereld, terwijl de cijfers daar geen aanleiding voor geven. ‘Er is een onderzoek dat de mortaliteit vergelijkt tussen een van de armste delen van India, Bihar, en de Verenigde Staten. Natuurlijk is de levensverwachting in Bihar heel laag in vergelijking met de VS. Maar de hoeveelheid ziekten die mensen zelf rapporteren, was verreweg het hoogst in de VS en heel laag in Bihar. Degene die het onderzoek deed, Nobelprijswinnaar Amartya Sen, vond het zorgelijk dat mensen in Bihar blijkbaar zo arm waren dat ze niet eens door hadden dat ze ziek waren. Ik zie een heel ander probleem: wat doet moderne geneeskunde in godsnaam met mensen in Amerika? Ze zijn gezonder en leven langer dan ooit tevoren, maar voelen zich veel vaker ziek.
Ziektes maken, in de markt zetten en ziektes verkopen
Health spreekt van ' disease mongering' , ziekte verkopen, en noemt een heel aantal varianten. Het introduceren van een nieuwe ziekte, aanvankelijk een normale toestand, zoals mannelijke kaalheid is een voorbeeld daarvan. Of verlegenheid. Ook wordt de ziektedefinite verder opgerekt, zoals bijvoorbeeld gebeurd is bij hypertensie, hypercholesterolemie, chronische depressie en dysthemia en diabetes mellitus.
Geen verbetering door nieuwe middelen!
Disease mongering. Ook recent nog aan de kaak gesteld in het mooie renegade wetenschappelijke tijdschrift PloS over de nieuwe middelen tegen geheugenverlies bij Alzheimer. De titel was: Cholinesterase Inhibitors: Drugs Looking for a Disease? En de conclusie van de auteurs maant de reguliere geneeskunde wederom tot ingetogenheid: Nevertheless, what seemed a biologically plausible intervention has not led to a proven, real improvement in patients' well-being. Geneesmiddelen die in de reageerbuis zeer zinvol lijken te zijn, en die ingrijpen op wat we menen dat de oorzaak van de ziekte is, leiden niet tot een echte verbetering voor de patient!
Zelfs ons eigen Geneesmiddelenbulletin sprak eind 2008 een strak oordeel uit over anti-astma middelen:
Er bestaat geen consensus over de klinische relevantie van de met geneesmiddelen bereikte verbeteringen! (GeBu December 2008)
Heath gaat verder in haar kritiek op onze geneesmiddelen en geneeskunde en leest uit een marketingtijdschrift voor:
Producten op de markt zetten kunnen we al heel goed; kijk maar naar Pfizers Lipitor en AstraZeneca’s Nexium. Nadeel van die aanpak is dat veel patiënten onbehandeld blijven, omdat ze niet weten dat ze ziek zijn. Laten we dus een conditie, een ziekte in de markt zetten. Marketing van product en ziekte kunnen elkaar dan zo versterken met als gevolg betere gezondheid van de patiënt en hogere verkoop van het product.
Ze eindigt haar verhaal met het oproepen tot meer zelfkritiek binnen de wereld van de geneeskunde, een oproep die we graag delen met de Vereniging tegen de Kwakzalverij. Zelfkritiek in plaats van kritiek op de buurman zou onze samenleving zeer ten goede komen. Laten we hopen dat de oproep van Health breed gehoord wordt en aanleiding is tot meer zelf-reflectie en meer tolerantie.
Alternatief, niet bewezen en BTW?
We kennen die hele discussie. IOCOB nodigt iedereen uit kennis te nemen van de issues die we in dit artikel beschrijven en van de vele zeer boeiende artikelen over het verkopen van ziektes in PloS, en voorbeelden daarvan:
http://collections.plos.org/plosmedicine/diseasemongering-2006.php
Geneeskunde is minder objectief dan dat de VtdK ons allen wil laten geloven. Het afgrenzen van zogenaamde alternatieve als niet bewezen geneeskunde van de reguliere als wel bewezen geneeskunde is ook door de artikelen die we hier aanhalen, en het issue van Drugs Looking for Diseases voor een stuk ontkracht! Goed voor de politiek om te weten denken we, in het kader van de onzalige BTW op werk van alternatieve artsen!
ESSAYS
The Fight against Disease Mongering: Generating Knowledge for ActionRay Moynihan, David Henry
Bigger and Better: How Pfizer Redefined Erectile DysfunctionJoel Lexchin
Medicine Goes to School: Teachers as Sickness Brokers for ADHDChristine B. Phillips
Female Sexual Dysfunction: A Case Study of Disease Mongering and Activist ResistanceLeonore Tiefer
The Latest Mania: Selling Bipolar DisorderDavid Healy
Pharmaceutical Marketing and the Invention of the Medical ConsumerKalman Applbaum
Combating Disease Mongering: Daunting but Nonetheless Essential
En wat dacht u van de volgende titels??? Over de bekende rusteloze benen, de nieuwe middelen tegen Alzheimer en hoe reclame voor drugs gemaakt wordt.
POLICY FORUMS
Giving Legs to Restless Legs: A Case Study of How the Media Helps Make People SickSteven Woloshin, Lisa M. Schwartz
Cholinesterase Inhibitors: Drugs Looking for a Disease?Marina Maggini, Nicola Vanacore, Roberto Raschetti
Disease Mongering in Drug Promotion: Do Governments Have a Regulatory Role?
Barbara Mintzes
Bronnen
Iona Heath: Ziekte te koop in: Medisch Contact Nr. 01 - 02 januari 2009 door Sophie Broersen
Proefschrift Reinder Vos (Groningen): Drugs looking for diseases. A descriptive model for the process of innovative drug research with special reference to the development of the beta blockers and the calcium antagonists
1. Sen A. Health: perception versus observation. BMJ 2002; 324: 860-1.
2. Moynihan R, Heath I, Henry D. Selling sickness: the pharmaceutical industry and disease mongering. BMJ 2002; 324: 886-90.
3. Angelmar R, Angelmar S, Kane L. Building strong condition brands. J Med Marketing 2008; 7: 341-51.
4. Getz L, Kirkengen AL, Hetlevik I, Romundstad S, Sigurdsson JA. Ethical dilemmas arising from implementation of the European guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Scand J Prim Health Care 2004: 22; 202-8.
|
