Grootste objectieve website voor
 complementaire en alternatieve geneeskunde
Beoordeling
Definities
Maatschappij
Kosteneffectief
Science
Onderwijs
Student
Politiek
Gezondheidscolumn
Ziekten
AIDS en HIV
Alzheimer
Angst en Depressie
Artrose
Astma
Beroerte
Burnout
Candida
Cholesterol
Chronische pijn
Crohn
Depressie
Diabetes
Dystrofie
Eczeem
Fibromyalgie
Hartproblemen
Hoge Bloeddruk
Hooikoorts
Kanker
Migraine en hoofdpijn
Multiple sclerose
Parkinson
Prostaatvergroting
Reuma
RSI
Vermoeidheid
Vrouwenziekten
Meest gebruikte behandelwijzen
Acupunctuur
Wetenschap
Manuele Therapie
Supplementen
Homeopathie
Fytotherapie
Natuurgeneeswijze
Antroposofie
Andere behandelwijzen
Energetisch
Bioresonantie
Traditioneel
Biologisch
Manipulaties
Lichaamswerk
Meditatie
Hypnose
Yoga
Qigong
Biofeedback
Overige
Boekbespreking
Spreuken
Tegengif
Documenten
TV programma Uitgedokterd
Engish Articles
DISCLAIMER
Wetenschap
Dit gedeelte vindt u informatie over diverse wetenschappelijke aspecten van acupunctuur. De laatste decennia is duidelijk geworden dat acupunctuur een biologische basis heeft waarvanuit de werking te begrijpen is. Verder is duidelijk aangetoond dat acupunctuur veilig is en effectief bij uiteenlopende aandoeningen. Tevens is gebleken dat met acupunctuur kosten voor de gezondheidszorg bespaard kunnen worden.
Acupunctuur bij IVF toch zinloos?
We hadden eerder de positieve meta-analyse in de BMJ, door de groep onder leiding van onze Nederlandse hoogleraar epidemiologie Bouter, thans rector magnificus van de VU, daarna een RCT die negatief was en nu weer een meta-analyse, in februari 2010, die aangeeft dat acupunctuur bij IVF toch niet je dat is.  In Medisch Contact deze week stond een samenvatting van de Engelse studie en de interpretatie:
Lees meer...
 
Acupunctuur blijft verbazen
De Vereniging tegen de Kwakzalverij zal het niet begrijpen, want zij meent dat acupunctuurpunten niet bestaan en dus kan acupunctuur niet werken. Maar in 2010 is er alweer een serie indrukwekkende gegevens beschikbaar gekomen dat acupunctuur dus wel werkt. Of die punten nu bestaan of niet.
Lees meer...
 
Elektroacupunctuur werkt volgens 4 biologische mechanismen!
Elektroacupunctuur is geen nonsens. We begrijpen nu eindelijk hoe het werkt, en dat is behoorlijk boeiend en indrukwekkend. Diegenen die nu nog roepen dat acupunctuur niet kan werken hebben hun huiswerk niet gedaan. Want...de pijnstillende effecten van elektroacupunctuur of PENS (precutane elektrische stimulatie) als er 2 verschillende frequenties aangeboden worden, is vermoedelijk gebaseerd op vier (!) verschillende farmacologische mechanismen, namelijk via opiaat en NMDA receptoren en via serotonerge en GABA-receptoren. Dat is de uitkomst van een mooie neurofarmacologische proef met ratten. In een ratmodel voor neuropathische pijn werd namelijk afzonderlijk stimulatie gegeven met 2 Hertz en met 100 Hertz. Beide frequenties gaven verschillende biologische effecten op het niveau van de zenuwcellen in het ruggenmerg. 
Lees meer...
 
Acupunctuur specifiek? De vraag blijft!
Werken acupunctuurpunten specifiek? Dat is een belangrijke vraag. Er zijn allerlei studies die steunen dat acupunctuur specifiek is. Maar niet alle punten hebben daadwerkelijk die speicifieke werking. Galblaas 43 zou oorspecifiek zijn. Onderzoekers van een Duitse universiteit onderzochten met een moderne beeldvormende techniek of dat zogenaamde specifieke oorpunt ook daadwerkelijk in de hersenen een specifiek antwoord had. Dat was niet zo.
Lees meer...
 
Acupunctuur bij bevalling

baby.gif Acupunctuur blijkt de hoeveelheid pijnmedicatie te verminderen bij het baren van een kind. Ook bleken de kinderen beter ter wereld te komen (gemeten met de APGAR-score).

Lees meer...
 
Acupunctuur werkt wel! Beter, goedkoper, veiliger!
smilie_skeptisch.gifWelles, nietes. Het is wat kinderachtig, dat geven we toe. Maar ja, de wiskundige websitemaster van de Vereniging tegen de kwakzalverij heeft het wiskundige fileermes over acupunctuurstudies gehaald en concludeert dat vrijwel alles placebo is. Dan moeten we wat. Hij wekt de schijn zijn huiswerk heel goed te hebben gedaan, ware het niet dat hij van te voren al wist dat acupunctuur niet kon en mocht werken. Vele IOCOB lezers spoorden ons aan om inhoudelijk commentaar te leveren. Dat kan. We hoeven alleen maar te wijzen op de voordrachten van prof. dr. D.F. Swaab, die hij de laatste jaren hield, en waar hij de specifieke werking van de acupunctuur op de hersenen in vergelijking met placebo demonstreerde. Die studies bij mensen lieten met de modernste beeldvormende technieken zien dat er in de hersenen bij het prikken op een acupunctuurpunt hele andere dingen gebeuren dan bij het lukraak prikken. En de Vereniging tegen de kwakzalverij citeert zelfs op haar website Professor Schwaab. Dus dat is een typisch voorbeeld van selectief luisteren...
Lees meer...
 
Elektroacupunctuur biologisch werkzaam
In een diermodel van maagzweren, bleek elektroacupunctuur een duidelijk meetbaar positief effect te hebben. In een studie met meer dan 70 ratten bleken de maagzweren die je kan veroorzaken met aspirine, door elektroacupunctuur te verdwijnen.
Lees meer...
 
Peperpleister effectief bij pijnlijke operatie
hot_pepper_2.gif

Het acupunctuurpunt Hegu ofwel dikke darm 4, het acupunctuurpunt tussen de duim en wijsvinger, is effectief gebleken bij pijn, tandpijn en tandextracties. Dit bracht een aantal onderzoekers op het idee: een peperpleister op dit punt vooral bij de meest pijnlijke operatie in de kaak. Het bleek dat deze simpele techniek duidelijk effect had ten opzichte van placebo. Eerder onderzoek had ook al aangetoond dat acupunctuurpunten met pepercreme gestimuleerd kunnen worden.

Lees meer...
 
Acupunctuur: meer dan placebo!
Acupunctuur: meer dan placebo! Dat wisten we al op basis van een veelheid van studies, die in Nederland kortgeleden nog door Professor Stam gepresenteerd werden. In een moderne studie die gebruik maakte van placebo acupunctuur en echte acupunctuur werd direct in de hersenen gekeken naar de effecten. Met 2 beeldvormende technieken tegelijkertijd. fMRI en PET. De resultaten waren duidelijk: acupunctuur doet meer in de hersenen dan placebo! Dat het onderzoek behoorlijk strak en wetenschappelijk was volgt uit de opzet die hieronder geciteerd is:
Lees meer...
 
Acupuctuur werkt bij hoofdpijn
Eind 2008 laat een zeer grote studie zien dat acupunctuur duidelijk effectief is bij hoofdpijn. Deze studie bevestigt de resulaten van een eerder gedane studie in 2004 en van andere studies op dit gebied.
Lees meer...
 
Acupunctuur kosteneffectief bij allergische neusverkoudheid
Bijzonder nieuws met de lente op komst: epidemiologen van de Berlijnse universiteit hebben bewezen dat acupunctuur kosteneffectief is bij allergische neusverkoudheid. Dit is een doorbraak, omdat bij allergische rhinitis, een loopneus in het voorjaar, alleen reguliere middelen die histamine remmen in het algemeen gezien worden als effectief. Nu blijkt dus acupunctuur niet alleen duidelijk de klachten te verminderen, maar ook kosteneffectief te zijn. Voor iets meer geld, is de kwaliteit van leven duidelijk toegenomen. Dat is bijzonder nieuws. In het januari nummer van het epidemiologische tijdschrift 'American Journal of Epidemiology' werd geconcludeerd:
Lees meer...
 
Farmacologen nemen electroacupunctuur serieus
We schreven al eerder in ons boek 'Met het oog op de Naald' dat er veel farmacologisch bewijs is dat acupunctuur en elektriciteit toegediend via de naald, elektroacupunctuur, duidelijk biologisch meetbare effecten hebben en dat de effecten via farmacologische principes begrijpelijk zijn. Plausibel zijn. Farmacologen van een Japanse universiteit vatten de werkzaamheid en het mechanisme van elektrocacupunctuur samen in het Januarinummer van een tijdschrift dat vooral door farmaceutische bedrijven goed gelezen wordt (Curr Opin Investig Drugs).
Lees meer...
 
Acupunctuur bij IVF: slechte medische journalistiek
In Medisch Contact van 21 November 2008 de kop: " Nepacupunctuur beter dan echte bij ivf". Koren op de molen van de Vereniging tegen de Kwakzalverij die deze kop meteen zal overnemen, met name in relatie tot de Kackadoris nominatie van Professor Bouter (VU) die een positieve meta-analyse publiceerde over acupunctuur bij ivf in de BMJ. Kunnen ze zeggen: zie je wel, allemaal bull! Tja, die tendentieuze kop in Medisch Contact is een goed voorbeeld van foutieve medische journalistiek. Want het onderzoek was methodologisch zo zacht als je van Chinese onderzoeken kan en mag verwachten: er was geen placebo arm ingevoerd, en dus weten we niets over de totale effecten van de nepacupunctuur of van de echte acupunctuur die ingezet werd. Voorts was er uiteindelijk geen significant verschil in het aantal geboorten na de kuur acupunctuur tijdens de ivf. Dus die titel is gewoon onjuist en misleidend. We citenen uit Medisch Contact:
Lees meer...
 
Percutane electrostimulatie en de neurotransmitter NO
Percutane electrostumulatie is een woord dat moderne anesthesisten gebruiken voor wat ook wel electroacupunctuur genoemd wordt. Maarals je wilt publiceren over de effecten van acupunctuur in vaktijdschriften kan je dat beter PENS noemen... "Percutaneous Electrical Nerve Stimulation." PENS of electroacupunctuur is het plaatsen van naalden door de huid heen en over die naalden wordt dan stroom gezet. Dat heeft in ons zenuwstelsel een meetbaar biologisch effect. In het Oktober nummer (2008) van een biologisch tijdschrift werden die effecten in detail beschreven. Stimulatie van een bepaald punt op de poten van ratten heeft een duidelijk meetbaar effect in de hersenen. Voorts is PENS bewezen effectief bij chronische pijnen, bij blaasfunctiestoornissen en bij neuropatische klachten!
Lees meer...
 
Ooracupunctuur en autogene training bij reuma
Elektrische ooracupunctuur is beter dan autogene training bij reuma, aldus een onderzoek van een aantal anesthesisten van een pijnkliniek in Hannover, Duitsland. Een boeiende studie, vooral omdat het zeldzaam is dat bij het vergelijken van twee complementaire vormen van behandelen, er een duidelijk en meetbaar beter is. Meestal zijn  beide behandelingen even 'goed' of 'slecht', en is het door het ontbreken van een placebo arm moeilijk om die resultaten dan te begrijpen. Niet zo in deze studie. Electrostimulatie van ooracupunctuurpunten is meetbaar beter dan autogene training, zo bleek na een studie bij 44 patienten, die grandomiseerd werden naar een van beide behandelingen.
Lees meer...
 
Acupunctuur stimuleert slapende netwerken
Er zijn diverse verklaringen van waarom acupunctuur werkt. De belangrijkste verklaringen zijn de neurohumorale en de embryologische verklaring, die we elkders op deze website hebben belicht. Een Amerikaans farmacoloog van de universiteit van Illinois vult die hypotheses aan met een mooie analyse van de werking van zenuwnerwerken. Hij doet dat in een tijdschrift voor nieuwe medische hypothesen (Med Hypotheses.2008 Aug 30). Hij stelt dat acupunctuur slapende, niet functionele netwerken in ons zenuwstelsel activeren. Door die activatie zijn de positieve effecten op symptomen te verklaren. We laten hem even aan het woord:
Lees meer...
 
Ooracupunctuur: studies
Op het gebied van de ooracupunctuur zijn er minder studies te vinden, dan over traditionele lichaamsacupunctuur. Toch zijn er in de belangrijkste medische tijdschriften in de Engelse taal 49 artikelen te vinden over ooracupunctuur. We geven een paar resultaten weer:
Lees meer...
 
Wetenschappelijke achtergronden van de acupunctuur
wetenschap en acupunctuur, JMKHTopziekenhuizen in de USA, zoals het Memorial Sloans-Kettering hospital in New York, zetten acupunctuur in bij de behandeling van xerostomie ten gevolge van cytostatica en bij postoperatieve pijnen. In het meest vooraanstaande leerboek van de anesthesiologie wordt acupunctuur aanbevolen als behandeling van misselijkheid en braken.
Lees meer...
 
Bestaan Meridianen?
Bestaan Meridianen? Dr Renckens van de bekende tegen-vereniging meent van niet, en dat is de oorzaak dat al het wetenschappelijk bewijs dat acupunctuur niet werkt niet klopt. Al die wetenschappelijke studies kunnen niet kloppen, want meridianen bestaan niet. Hij tikte zelfs de Rector Magnificus van de VU kortgeleden op de vingers, omdat die de euvele moed had in een meta-analyse te beweren dat acupunctuur zinvol zou zijn bij de behandeling van vruchtbaarheidsstoornissen bij vrouwen... Reden voor het volgende filmpje over de meridianen, of ze bestaan of niet...
Lees meer...
 
Acupunctuur is kosteneffectief bij hoofdpijn

Een recente Duitse studie laat zien dat acupunctuur kosteneffectief is bij patienten met hoofdpijn. In totaal deden 3182 patienten mee die verdeeld werden over 2 groepen: een groep met alleen standaardbehandeling (controle) en een groep waar die ook acupunctuur kreeg.

Lees meer...
 
Drukpunten en acupunctuurpunten
De drukpunten die bij acupunctuur worden gebruikt voor pijnbestrijding, zijn dezelfde drukpunten die bij myofasciale 'trigger' therapie worden gebruikt. Hierdoor is het aannemelijk dat deze drukpunten fysiek relevant zijn.De twee verschillende geneeswijzen zijn door Amerikaanse wetenschappers van de Mayo Clinic vergeleken en er werden veel overeenkomsten gevonden. 
Lees meer...
 
Renckens vist toch achter het net
Hij dacht zo slim te zijn....Natuurlijk moest Dr Renckens een ingezonden brief sturen aan het BMJ. Dat de studie die aan de VU gedaan was over de positieve effecten van acupunctuur bij IVF onjuist was. Omdat acupunctuurpunten niet bestaan. En omdat een studie uit de meta-analyse niet goed geblindeerd was. En omdat het effect van meer zwangerschappen en geboortes vermoedelijk ontstond door minder angst bij de vrouwen die met acupunctuur behandeld werden...en om nog wat redenen. Hij kreeg nul op zijn rekest!
Lees meer...
 
Renckens valt Rector aan..acupunctuur is onzin
acupunctuur_bewezen.jpgOnze geliefde opponent Dr Renckens haalt weer fel uit. Op de website van de vereniging tegen de kwakzalverij. Nu haalt hij uit naar de rechtor magnificus van de VU. Want die waagde het, om een meta-analyse naar de effecten van acupunctuur bij IVF te publiceren in het medische vakblad BMJ. Renckens kopt de regel in: Acupunctuur helpt bij IVF, met de zegen van de rector. Hij begint nu toch echt Don Quichotte te worden. Oh nee, dat was hij al lang natuurlijk! Renckens wordt langzaam zijn eigen cartoon, een tweedimensioneel wezen dat alleen maar voorspelbare dingen roept. Wel humoristisch inmiddels. Een platlander. Want wat zegt hij nu weer???
Lees meer...
 
Acupunctuur kennis bij arts en patient
In een Amerikaans onderzoek met enquetes, werd het inzicht in en de kennis van acupunctuur getest. Artsen wisten meer van de theorie van acupunctuur, maar patienten hadden meer kennis voor welke aandoeningen acupunctuur zinvol zou kunnen zijn....Het onderzoek richtte zich op de zogenaamde TCM, traditionele Chinese geneeskunde, waarvan acupunctuur het bekendste deel is.
Lees meer...
 
Acupunctuur werking berust niet op placebo
Aan de universiteit van Florida richt Dr Staud zich op de mechanismen die begrijpelijk maken wat het mechanisme is van de anti-pijn werking van acupunctuur. Veel critici van de acupunctuur beweren namelijk steeds weer dat die berust op het placebo effect. Dr Staud liet zien dat dit hoogst onwaarschijnlijk is.
Lees meer...
 
Acupunctuur na chemotherapie
Acupunctuur kan beter helpen dan acupressuur en placebo acupunctuur bij de behandeling van vermoeidheid na chemotherapie bij kanker.
Lees meer...
 
Aangezichtsverlamming van Bell: acupunctuur, corticosteroiden, acyclovir..?
De aangezichtsverlamming van Bell, of Bellse parese is een plotselinge verlamming, waarvan men denkt dat het ontstaat door een ontsporing van het immuunsysteem of een virale infectie. Maar we weten het nog niet goed. De Cochrane groep keek naar de effecten van de behandeling van Bellse parese met acupunctuur, met corticosteroiden (ontstekingsremmers) en met een virusdoder, acyclivir.
Lees meer...
 
Acupunctuur bespaart opiaten bij OK
Anesthesiologen van het Dukes medical centre, niet de minste in de USA hebben alle studies bekeken waar de effecten van acupunctuur bij een operatie bekeken werden. Ze kwamen tot de conclusie dat acupunctuur toch duidelijk bijdraagt aan het verbruik van opiaten na de operatie. Er is dan minder van nodig, en dat is goed nieuws.
Lees meer...
 
Acupunctuur bij menopauze
De British Acupuncture Council heeft een serie briefing documents uitgebracht, waar kort en bondig de studies beschreven staan op het gebied van acupunctuur en een aantal klachten en ziektebeelden. Een daarvan is het briefing document over acupunctuur en menopauze. De Council komt tot de volgende conclusie:
Lees meer...
 
Overgangsklachten: acupunctuur
Acupunctuur bij overgangsklachten. Soms positieve studies, soms negatieve. Nu, in juni 2008, publiceerden onderzoekers een studie naar de effecten van acupunctuur bij die overgangsklachten. Het ging om een studie waar drie groepen vrouwen vergeleken werden met elkaar, een groep met gewone behandeling, een groep met placebo acupunctuur (ja, dat lijkt te kunnen) en een groep met echte Chinese acupunctuur.
Lees meer...
 
Acupunctuur versnelt bevalling
dikke darm 4: een punt om bevallingen te versnellen, inkt op papier, JMKHNadat studies aangetoond hebben dat acupunctuur kan helpen bij het omdraaien van het kindje in de baarmoeder als er een stuitligging is, blijkt bij een placebo-gecontroleerde studie nu ook dat acupunctuur de tijd van de bevalling kan verkorten!
Lees meer...
 
Acupunctuur bij angst: overzicht
In het tijdschrift Acupuncture in Medicine (2007) staat een mooi overzicht van de studies die gedaan zijn op het gebied van de behandeling van angst. Er zijn diverse positieve studies waaruit blijkt dat acupunctuur zinvol kan zijn bij de behandeling van angst.
Lees meer...
 
Acupunctuur reduceert angst bij oogoperatie

staar operatieAnesthesisten van het universiteitsziekenhuis in Milaan onderzochten de effecten van acupunctuur op de angst die ontstaat voor en door een oogoperatie, waarbij staar verwijderd wordt. Acupunctuur bleek in dit placebo-gecontroleerde onderzoek de angst significant te verminderen.

Lees meer...
 
Acupunctuur bij neuropathie

acupunctuur zenuwenNeuropathie is een lastige aandoening, waar we vaak de oorzaak niet van kennen. Vooral lange zenuwen raken aangedaan. Het resultaat is stoornissen in de geleiding. De patient merkt dat doordat er minder gevoel is, meestal aan de voeten. Ook kan er een kriebelen gevoeld worden, en soms vervelende, branderige pijn. Die pijn wordt dan neuropatische pijn genoemd. Er zijn wel enkele pijnstillers die dan gegeven kunnen worden, zoals Lyrica en stoffen tegen depressie. Maar de pijn is niet makkelijk te behandelen, en het is goed als er extra mogelijkheden zijn. Bij neuropathie, veroorzaakt door diabetes waren er al vanaf 1995 aanwijzingen dat acupunctuur zinvol kan zijn. In 1998 ontdekte men dat er minder medicatie nodig was als er ook acupunctuur ingezet werd bij pijnlijke neuropathie. In 2007 kwam de doorbraak!

Lees meer...
 
Wetenschappelijke bewijsvoering
meten van effecten is niet altijd even makkelijkEr is indrukwekkend veel bewijs te vinden in de wetenschappelijke literatuur dat acupunctuur een duidelijke biologische werkzaamheid heeft. Met moderne technieken kan bijvoorbeeld aangetoond worden dat acupunctuurpunten bestaan en dat die punten een specifieke werking hebben, op delen van de hersenen. Ook zijn er positieve effecten beschreven op diverse en uiteenlopende ziektebeelden, terwijl het goed gedocumenteerd is dat acupunctuur  veilig is.
Lees meer...
 
Wetenschappelijk nieuws over acupunctuur
acupunctuur gaat in de 21ste eeuw een nieuwe lente in...JMKH

Nieuws op gebied van de wetenschap van acupunctuur in 2005/2006:

Lees meer...
 
Biochemie bewijst bestaan van acupunctuurpunten
In het bekende blad Life Science staan de resultaten van een dierexperimentele studie, waaruit blijkt dat acupunctuurpunten bestaan en een andere fysiologie hebben dan huid onder een niet-acupunctuur punt. Dit onderzoek is gedaan door een topkliniek in Amerika, en is grenzenverleggend voor een beter begrip van hoe acupunctuurpunten werken.
Lees meer...
 
GERAC studie: acupunctuur bij migraine

In Duitsland heeft men sinds een jaar of vijf gemeend dat de oplossing van het vraagstuk of acupunctuur werkzaam is, te vinden is in het opzetten van heel grote studies, met honderden acupuncturisten en duizenden patiënten. Men heeft hierbij het model van de farmaceutische industrie omarmd. Helaas is de ervaring dat het zeer complex is om dit soort studies op te zetten en door te voeren niet zo duidelijk geworden aan de organiserende groepen. Resultaat is dat enorm veel energie gebruikt is om dit soort studies op te zetten, maar dat arts-acupuncturisten moeite hebben strikte protocollen te volgen, zoals voorgeschreven wordt door de studie commissies. En dat er veel andere problemen tijdens de studies optreden, die uiteindelijk de resultaten negatief beïnvloeden.

Lees meer...
 
Grote studie toont aan: acupunctuur werkt bij knieartrose
In een van de grootste studies die tot nu toe gedaan zijn, is aangetoond dat acupunctuur zinvol is bij de behandeling van pijn bij knieartrose. In een studie met duizenden patienten, door de Duitse ziekenfondsen betaald, bleek dat 15 acupunctuurbehandelingen, gegeven in 3 maanden tijds, na 3 maanden en na 6 maanden een significant beter effect scoorden op pijn, functiebeperkingen en kwaliteit van leven, dan de controle behandeling.
Lees meer...
 
Acupunctuurpunten en de specificiteit
De kop in de Volkskrant op zaterdag 20 augustus 2005 luidde: “Zo'n naald doet altijd wel iets. Acupunctuur lijkt te helpen tegen pijn. Zelfs als de naald verkeerd wordt geplaatst. De 'drukpuntentheorie' lijkt achterhaald.”
Is het inderdaad waar dat het niet uitmaakt waar de naald gezet wordt?
Sceptici gebruiken vaak het argument dat de naaldsteek wel wat doet, maar dat in een aantal studies geen significant verschil is tussen echte acupunctuur en nepacupunctuur. Is dat nu echt waar?
Lees meer...
 
Pepercreme op acupunctuurpunt effectief

Drie recente studies analyseren het gebruik van pepercreme op acupunctuurpunten m.b.t. pijn en postoperatief misselijkheid en braken. In deze drie studies blijkt de creme (capsicum) significant te werken ten opzichte van placebo. Een mooie methode om zonder naald toch een effect te bereiken met het stimuleren van acupunctuurpunten met pepercreme.

Lees meer...
 
acupunctuur verhoogt melatonine
De Canadese onderzoekers Spence et al. maten het effect van acupunctuur op angst en slapeloosheid met objectieve methoden. Ze gebruikten een 24-uur analyse van het melatonine gehalte, een aantal EEG metingen van de zogenaamde slaap architectuur en maten daarnaast door middel van vragenlijsten psychologische factoren zoals angst, depressie, slaperigheid, moeheid en alertheid.
Lees meer...
 
© Copyright 2010 Stichting voor innovatief onderzoek en onderwijs
van complementaire behandelwijzen. Alle rechten voorbehouden.